AV.Dr.Saniye Albaş
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. 19 Mayıs ve Milli Mücadele

19 Mayıs ve Milli Mücadele



Mustafa Kemal Atatürk’ün, Samsun’a doğru yola çıkması ile tam dört yıl sürecek olan Kurtuluş Savaşını başlatmasının yıl dönümünü kutluyoruz. Ne yazık ki kutlamalarımız Covid-19 salgınından dolayı meydanlarda değil evlerimizde ve sosyal medya araçlarımızda gerçekleşti.

Bilindiği gibi Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna zemin hazırlayan bir başlangıç olarak kabul edilen 19 Mayıs 1919 tarihi çok önemlidir. Zira o dönemin şartları ile toplumsal ve siyasi dinamiklerini bilmek, 1919’dan bugüne gelen bağımsızlık zaferimizi de idrak edebilmemizi sağlıyor. O dönemlerde Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’ndaki yenilgisinin ardından 30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Mütarekesi sonrasında Anadolu’nun birçok bölgesi düşman işgaline uğramıştı. Bahsi geçen işgallere karşı ise halk büyük bir direniş göstermişti.‘’Galip devletlere gerekli gördükleri yerleri işgal etme hakkı tanıyan Mondros Mütarekesi’nin yedinci maddesi karşısında, Anadolu ve Trakya’da sivil halk tarafından Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri toplanıyordu’’. Mondros Ateşkes Antlaşması; içerdiği hükümler itibariyle bir ateşkesten daha fazlasıydı. İtilaf Devletleri tarafından İstanbul Hükümetine imza ettirilen antlaşmanın özellikle 7. ve aynı zamanda 24.maddesi de Osmanlı Devleti’nin siyasi egemenliğine gölge düşürür durumdaydı. Antlaşmanın 24.maddesine göre İtilaf Devletleri Anadolu’nun doğusundaki altı ilde bir karışıklık çıkarsa işgal edeceklerdi. Bu iki madde Anadolu’da ve Osmanlı coğrafyasında yapılmak istenileni açıkça ortaya koyuyordu. İtilaf Devletleri, artık istedikleri yeri bir bahane ile işgal edebilirlerdi. Savaş boyunca da çeşitli iç karışıklıklara sebep olmak için halkları birbirlerine düşman etmişlerdi. Bir devletin parçalanması çok kötü bir senaryonun gerçekleşmesi demekti; ancak istedikleri gibi olmadı. Bağımsız ve ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devlet kurulması gerekliliğine inanan Mustafa Kemal Paşa’nın, Atamızın, Milli Mücadele’yi örgütlemek için 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışı, kendisinin ifadesiyle “bir milletin uyanışını” tetiklemiş oldu. Hemen ardından 21 Haziran’da Amasya Genelgesi’nin yayımlanması, işgal yönetiminin baskısı altındaki İstanbul hükümeti ile ilişkilerin gerilmesi, ardından da Erzurum ve Sivas kongreleriyle birlikte işgalci güçlere karşı halkın desteğiyle başlayan Kurtuluş Savaşı… Amasya Genelgesi ile Erzurum ve Sivas kongrelerinde alınan kararlar, milletin bizzat kendi azmiyle ve sivil halk unsurlarıyla ulusal egemenliğin sağlanacağının altını çizmiş oldu. Mustafa Kemal Paşa ise askerlik görevinden istifa edip bu mücadele sürecini sivil bir unvanla yürüttü. Milli mücadelenin aslında 13 Kasım 1918 tarihinde şu sözlerle başladığını hepimiz çok iyi biliriz: “Atatürk, trenle İstanbul’a geldikten sonra, Haydarpaşa Garı’ndan bindiği ‘Kartal’ istimbotuyla Galata’ya doğru giderken, işgal donanmasının arasından geçer. Bu geçiş sırasında yaveri Cevad Abbas’ın ağladığını gören Mustafa Kemal Paşa, büyük kararlılıkla söylediği “Geldikleri gibi giderler” sözü, Kurtuluş Savaşı’nın ilk işaret fişeğini ateşler …”. Gerçekten de geldikleri gibi gittiler, tıpkı en başta söylendiği gibi oldu.

Milli Mücadele Büyük Önder Atatürk’ün, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışıyla başlamış, ülkenin işgalci düşmandan temizlenerek kurtarılmasıyla noktalanmıştır. Sonuçta, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu ve ilk yılları 1929 dünya ekonomik bunalımı dönemine rastlamasına karşın çok başarılı siyasal, toplumsal, ekonomik gelişmelerle taçlanacaktır. O süreci, çağdaş uygarlık yolunda atılan başarılı adımlar ve devrimler izleyecektir. Atatürk ve silah arkadaşlarının yattıkları yer nur, mekanları cennet olsun. Bugün bağımsız bir şekilde yaşıyorsak bunu o yıllara borçluyuz. Yorgun düşen kuşaklar, zor yıllar; ancak zaferle sonuçlanan yıllar oldu. Ne mutlu ki tarihimiz zafer dolu, buna sahip çıkmak ise bizlerin elinde…
 

19 Mayıs ve Milli Mücadele
+ -

Yorumlar kapalı.