Şilili sinema yönetmeni Miquel Littin’in yaşadığı bir olaya değineceğiz bugün. Ünlü yönetmen 1985 yılının başlarında sürgün yıllarında, kılık ve kimlik değiştirerek ülkesi Şili’ye girmiş ve risk altında dolu dolu altı hafta geçirmiştir.
Littin’in adı, ülkeye dönmeleri yasaklanmış beş bin sürgünün arasında baş köşede yer alıyordu.
Altı haftalık sürede dur durak bilmeden çalışan ünlü yönetmen bu süre zarfında, on iki yıldır askeri diktatörlükle yönetilen ülkesinin, içinde bulunduğu durumu ortaya koyan otuz bin metreyi aşkın film kayda aldı. Aslında yaptığı iş çok riskliydi; Şili’ye sahte bir pasaportla girmişti. Makyaj ustalarının elinde yüzü değiştirilmiş, başarılı bir Uruguaylı iş insanı gibi giyinmişti. Havalıydı. Ve öyle konuşuyordu.
.jpg)
Şili’deki yer altı direniş örgütlerinin koruması altında ülkesini boydan boya dolaştı. Bu arada da yasal yollardan ülkeye giriş yapmış ve farklı farklı filmler çekmek için Şili’ye giren Avrupa’dan üç film ekibini ve genç direnişçilerden oluşan altı farklı film ekibini yönetti. İlginçtir, bu ekiplerden bazıları Başkan Pinochet’in çalışma odasına kadar girerek, orda da çekimler yaptılar.
Bu çalışmalar sonunda, televizyon için dört saatlik bir film ve bir de uzun metrajlı film ortaya çıkmıştı.
Bu riskli ve gizli hareketin ayrıntılarını ünlü yazar Gabriel Garcia Marquez’e anlatan ünlü yönetmen, yapılan eylemin ülkeyi diktatörlükle yöneten Pinochet’in itibarını zedelemek ve güvenini kırmak için yapıldığını söyleyecekti. Hatta bu eylem için, “Bu, hayatımın en kahramanca eylemi olmayabilir, ama en onurlu eylemi olduğu kesin,” demişti.
Peki başarılı oldu mu? Bence fazlasıyla oldu.
***
Bir Anı…
Münir Nureddin, klasik Batı müziğinden de çok keyif almış, özellikle Beethoven’in senfonilerini ve Mozart’ın konçertolarını sık sık severek dinlemiştir.
Kızı Meral, küçükken bir gün:,
Bach’ın müziği çok kötü, ben hiç sevmiyorum,” demek gafletinde bulunmuş, babası, bir ay süreyle her gün saatlerce Meral’e Bach dinletmiş; sonunda sözlerini geri alan kızına, “Kötü müzik yoktur, dinlemeye alışmamış kulak vardır,” diye ders vermiştir.
.jpg)
Yıllar sonra, bir gün evlerinde genç kızlığın eşiğindeki torunu Nükhet, avaz avaz Beatles plakları çalarken, isyan etmiş Münir Nureddin. “Sabahtan akşama kadar bu kötü müziği dinlemeye mecbur muyuz?” diye bağırmış. Meral hemen yapıştırmış: “Siz ne demiştiniz bana? Kötü müzik yoktur, dinlemeye alışmamış kulak vardır, babacığım.”
Ertesi sabah, banyoda tıraş olan Münir Bey’in sesini duymuşlar anne-kız: “Lalay la, la lay la, la lay la lay la,”
Münir Nureddin alaturka ağızla, Beatles’ın ünlü ‘It’s been a hard day’s nihgt’ını söylemeye çalışıyor!..
(BİR TATLI HUZUR / AYŞE KULİN, Everest Yayınları, 2006, s.185-186)
***
Bir Şiir

Bir tanem!
Son mektubunda:
‘Başım sızlıyor
yüreğim sersem!’
diyorsun.
‘Seni asarlarsa
seni kaybedersem,’
diyorsun;
‘yaşayamam!’
Yaşarsın karıcığım,
kara bir duman gibi dağılır hatıram rüzgarda;
yaşarsın kalbimin kızıl saçlı bacısı en fazla bir yıl sürer
yirminci asırlarda
ölüm acısı.
(Nazım HİKMET)
***
Bir Söz…
“Ya kal, ya da git. Ama sakın ‘bekle gelirim’ deme. Çünkü ben, şimdiye kadar giden birinin geri geldiğini hiç görmedim.”
(Ece AYHAN)
***
Okunmalı…
Şeker Portakalı/ Jose Mauro De Vasconcelos

Yazarlıkta karar kılıncaya kadar, boks antrenörlüğünden ressam ve heykeltıraşlara modellik yapmaya, muz plantasyonlarında hamallıktan gece kulüplerinde garsonluğa kadar çeşitli işlerde çalışan Jose Mauro de Vasconcelos’un başyapıtı Şeker Portakalı, “günün birinde acıyı keşfeden küçük bir çocuğun öyküsü”dür. Çok yoksul bir ailenin oğlu olarak dünyaya gelen, dokuz yaşında yüzme öğrenirken bir gün yüzme şampiyonu olmanın hayalini kuran Vasconcelos’un çocukluğundan derin izler taşıyan Şeker Portakalı, yaşamın beklenmedik değişimleri karşısında büyük sarsıntılar yaşayan küçük Zeze’nin başından geçenleri anlatır. Vasconcelos, tam on iki günde yazdığı bu romanı “yirmi yıldan fazla bir zaman yüreğinde taşıdığını” söyler.
Aydın Emeç’in, güzel Türkçesiyle dilimize armağan ettiği Şeker Portakalı’nın başkahramanı Zeze’nin büyüdükçe yaşadığı serüvenleri, yazarın Güneşi Uyandıralım ve Delifişek adlı romanlarında izleyebilirsiniz.







Yorumlar kapalı.