yonetici
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Türkiye teşvikleri

Türkiye teşvikleri



Türkiye Ekonomi Bakanlığı’nın 2017 verilerine göre Türkiye şirketlerinin dünya genelinde en çok yatırım yaptığı 11. ülke KKTC… Türkiye firmalarının Hollanda, İngiltere, Jersey, Malta, Avusturya, ABD, Almanya, Cezayir, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bulgaristan’dan sonra en çok yatırım yaptığı ülkeyiz.

Türkiye Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye şirketlerinin yatırım yaptığı ‘diğer Avrupa ülkeleri’ kategorisi altında KKTC, İzlanda, Norveç, Lihtenştayn, İsviçre, Faroe Adaları, Andorra, Cebelitarık, Vatikan San Marino, Arnavutluk, Ukrayna, Belarus, Moldova, Rusya Federasyonu, Bosna-Hersek, Kosova, Makedonya, Karadağ ve Sırbistan yer almaktadır ve bu ülkeler arasında Türk firmalarının en çok yatırım yaptığı ülke KKTC’dir.

Türkiye, yurtdışında yatırım yapan ya da yurtdışında şube açan Türk şirketlerine ciddi teşvikler veriyor. Türkiye, yurtdışında mağaza açmış Türkiye şirketlerine yıllık en fazla 120 bin dolara kadar; yurtdışında ofis, showroom veya depo açan şirketlere ise yıllık 100 bin dolara kadar kira desteği sağlıyor. Bu desteklerin yanı sıra yurtdışında yatırım yapacak Türk şirketlerine yurtdışı pazar araştırması ve pazar araştırması gezileri için ayrıca 15 bin dolar; pazara giriş desteği için 200 bin dolara kadar; yurtdışıda ulaşım, konaklama, fuar giderleri, reklam ve tanıtım materyalleri içinse 300 bin dolara kadar ekstra teşvikler ödeniyor. Yurtdışına yatırım yapan bilişim şirketlerinin sertifikasyon alım masraflarından e-ticaret sitelerine üyeliklerine dek pek çok gideri de Türkiye Cumhuriyeti tarafından karşılanıyor. Bu teşviklere hak kazanan Türk firmaları ile ‘bilişim adası’ olacağı söylenen KKTC’deki yerel yazılım şirketleri nasıl yarışabilir?

Genel fotoğrafa baktığımızda, KKTC’nin toplam ithalatının yüzde 60.4’ünü, ihracatının ise yüzde 62,5’ini Türkiye’ye yaptığını görürüz. Ancak Türkiye’den yapılan 950 milyon dolara yakın ithalata karşılık Türkiye’ye yapılan ihracat sadece 65,9 milyon dolardır. Türkiye şirketlerinin KKTC’ye yaptığı ihracatla Almanya, İngiltere, Irak, İtalya, ABD, Fransa gibi ülkelere yaptıkları ihracat karşılaştırıldığında Türkiye’den KKTC’ye yapılan ihracat yok denecek kadar azdır. Ama Türk ürünlerinin toplam ihracatımızdaki payı ve Türkiye’den yapılan ithalatla kıyaslandığında biz Türkiye’ye 1 satıyorsak, Türkiye bize 14 misli satış yapmaktadır. Türkiye’nin KKTC devletine, belediyelere ve özel işletmelere hibe ve düşük faizili krediler yoluyla verdiği destekler de mevcuttur. Ancak Kuzey Kıbrıs’a gelen şirketlere Türkiye’den verilen teşvikler bizim yerel üreticilerimize sağlanmamaktadır.

KKTC hükümetleri Türkiye’den yatırım gelsin, nasıl olursa öyle gelsin de vergimizi alalım anlayışı ile devleti yönetince Türkiye’den desteklenerek KKTC’ye gelen Türk şirketleri karşısında yerel şirketler rekabet edemez hale geliyor. Türkiye’nin yurtdışında yatırım yapan, mağaza veya şube açan Türk şirketlerine verdiği yüzbinlerce dolarlık destek yeni değil, uygulama yıllardan beri sürüyor. Öte yandan KKTC’de şirket kurmayarak, Türkiye’den Kıbrıs’a sattıkları mal ve hizmetler için ihracat faturası keserek ihracat teşviği alan Türk şirketlerinin sayısı da hiç az değil. Bir başka nokta ise KKTC’deki Türk şirketlerinin yaptığı yatırımın Türkiye’deki yatırımlarına da olumlu olarak yansımasıdır. Diğer bir deyişle, Türkiye firmalarının KKTC’deki yatırımları aynı zamanda Türkiye’deki merkez şirketlerini güçlendirmektedir. Nitekim Türkiye’deki merkez şirketler KKTC’deki şirket veya şubelerine Türkiye’den istihdam yapabilmekte ve istihdam kolaylıkları yatırım açısından KKTC’yi diğer ülkelere göre daha cazip kılmaktadır.

Sonuç olarak, 80 milyonluk Türkiye’nin yurtdışına yatırım yapan Türk şirketlerine verdiği destek, 286 bin nüfuslu KKTC’de yerel üreticinin baştan kaybetmesine neden oluyor.

Maalesef ortalama 2,5 senede bir değişen hükümetlerimizin bu tür vahim gerçeklere hiçbir zaman ilgisi olmamıştır. Memur maaşlarını ödeyebilen iktidarların başarılı kabul edildiği bir siyaset ortamı yaşamaya devam ettiği sürece dövizin yükselişi ve rakiplerine Türkiye’den verilen teşviklerle nefes almaya mecali kalmayan yerel üreticiler ve ticarî şirketler ölecektir.

Türkiye teşvikleri
+ -

Yorumlar kapalı.