Bülent Fevzioğlu
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Kıbrıs’taki Çanakkale…(1)

Kıbrıs’taki Çanakkale…(1)



   Birinci Dünya Savaşı’yla ilgili olarak, söze, nasıl başlıyor yazılı kaynaklar?
   – “28 Temmuz 1914 tarihinde başlayıp, 11 Kasım 1918 tarihinde sona eren Avrupa merkezli küresel savaş.”
   Henüz, “Türkiye Cumhuriyeti” kurulmamıştır…
   “Türkiye Cumhuriyeti”nin önceli olan “Osmanlı İmparatorluğu” bu savaşta yer aldı mı? Aldı…
   Küresel anlamda Birinci Dünya Savaşı’na giden nedenler ve niçinler hem ayrı bir yazı konusudur hem meraklısı da “Google” denilen o “çok bilenden!” kendi klavyesinde birkaç tuşa basmakla ayrıntılarını, hemencecik öğrenebilir…
                                                       ***
   Sonuçta; 28 Temmuz 1914 günü, tee 1571 “Kıbrıs’ın Fethi”nden gelerek (o günlerde İngiliz Yönetimi’nde olsak da!) Kıbrıslı Türkler olarak bizim de “tebaa”sı olduğumuz Osmanlı İmparatorluğu bu savaşta yer aldı mı, aldı…
                                                                    ***
   Bu satırların yazarı ve de doğma büyüme bir “Mağusalı” olarak anmaktan ve yazmaktan büyük bir mutluluk duyduğum “Şehr-i Kal’a” Mağusa’da bir “Çanakkale Şehitliği ve Anıtı” da var mı? Var…
   Ve tüm kalbimle inanıyor ve biliyorum ki “Şehr-i Kal’a Mağusa” da neden bir “Çanakkale Şehitliği ve Anıtı var?” sorusunun yanıtını bilenlerimiz de oldukça azdır…
   Birinci Dünya Savaşı’ndan başlamak üzere ve şu anda okumakta olduğunuz bu ilkyazımla beraber ikincisi Cumartesi, üçüncüsü Pazartesi günlerini izlemek suretiyle de sizlerle paylaşacağım üç köşe yazımda “Kıbrıs’taki Çanakkale”yi anacak, anımsatacak ve Kıbrıs’a değin nasıl uzandığını da bildiğim ve biriktirdiğimce, bilmeyenler için özetlemeye çalışacağım…
                                                                  ***
   Osmanlı İmparatorluğu, Birinci Dünya Savaşı’nda; Kafkasya, Kanal, Çanakkale, Irak, Suriye, Filistin, Galiçya, Hicaz ve Yemen cephelerinde yer aldı…
   Uzatmama, gerek yok…
   Az önce dediğimce, meraklıları, kendi bilgisayar klavyelerinde ve de birkaç parmak ucu dokunuşla yazdıklarımdan çok daha fazlasına hızlıca ulaşarak, tüm ayrıntılara vakıf olabilir, öğrenebilirler…
   Ben, özetliyorum…
   Bugünkü tarih ne?
   16 Mart, 2023…
   İki gün sonra, 18 Mart…
   Nedir 18 Mart?
                                                                 ***
   Şimdi; bu günden, 108 yıl geriye gidiyoruz…
   108 yıl önce (1915) bu günlerde, “Çanakkale Savaşı veya Çanakkale Muharebeleri” diye tarihimize kaydolan, savaşlar başlar…
   Bu savaşlar; Birinci Dünya Savaşı sırasında Gelibolu Yarımadası’nda Osmanlı İmparatorluğu ile “İtilaf (İtilaf [ya da İttifak]: Anlaşma, uyuşma, birlikte olmak)Devletleri” arasında yapılan deniz ve kara muharebeleridir…
   Kimlerdir, Osmanlıya karşı da savaşan “İtilaf Devletleri”?
   – Rusya, ABD, Fransa, Britanya İmparatorluğu, Sırbistan.
                                                                           ***
   Dört yıldan uzun süren savaş, 1918 yılında sona erer…
   Ancak İngiliz; bu dört yıllık süreç içerisinde Osmanlı askerlerinin yer aldığı çeşitli cephelerden de “esirler” alır ve dünyanın farklı ülkelerinde kurmuş olduğu “Esir Kampları”na dağıtır…
   Genelde Kıbrıs Adası, özelde Mağusa kenti de işte, tam da bu noktada devreye girer…
                                                               ***
   Çünkü Kıbrıs Adası; o yıllarda İngiliz Yönetimi’nde olması nedeniyle, İngiliz’in çeşitli cephelerden esir aldığı Osmanlı askerlerine, Mağusa kentinde ev sahipliği yapar…
   İngiliz; Çanakkale ve Hicaz cepheleri başta olmak üzere, bu cephelerden esir aldığı Osmanlı askerlerini – daha savaş, yeni başlarken–Mağusa’ya getirir…
   Getirilen esirler; yalnızca, “Erat” denilen er, onbaşı ve çavuş rütbesinde olanlardır.
   Bu esirler arasında ne sırmalı ne de apoletli tek “Subay” yoktur.
   Neden “Subay” yok?
   Çünkü İngiliz; “Erat”ın, askeri geleneği ve disiplini içerisinde kendisine komuta eden “Subaylarına karşı” sarsılmaz – tartışılmaz itaat ve bağlılığını bildiği için, kampta yaşanabilecek olası bir isyana karşı önlemini almış, üst rütbeli “Subayları”, başka ülkelerde kurduğu esir kamplarına dağıtmıştır.
                                                        ***
   Bugün; Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığımıza bağlı olarak, “Gülseren Askeri Kışlası” dediğimiz yer, tee 1915 yılında İngilizler tarafından kurulan ve yine İngiliz’in;
   – “Kıbrıs – Mağusa Karağulos Osmanlı Üserası (Usera: Esir) Kampı”, dediği yerdir!
                                                                 ***
   Kıssadan hissesi…
   Çanakkale Savaşları’nın 108. Yıl dönümündeyiz…
   İngiliz; dünyanın çeşitli ülkelerinde esir kampları oluşturduğu gibi, “Mağusa Karağulos Esir Kampı” da, bunlardan biridir…
   Şehr-i Kal’a Mağusa’da, neden “Çanakkale Şehitliği ve Anıtı var?” sorusu için…
   18 Mart Cumartesi günü; konuya ilişkin bilgiler, belgeler ve döneminin göz tanıklarıyla, devam etmek üzere…
  

Kıbrıs’taki Çanakkale…(1)
+ -

Yorumlar kapalı.