Bugüne değin marka olgusunun oluşumu üstüne yapılan araştırmalarda, yayınlarda incelenen, marka ile bütünleşen temel kavramlar şunlardır: Marka imajı, marka denkliği, marka kimliği.
Marka imajı
Marka imajı, marka ile ilişkilendirilen temel kavramların başında gelmektedir. Marka imajı, tüketicinin belleğinde oluşan markanın bütüncül bir resmi olarak tanımlanmaktadır. Bu resmin oluşumunu, marka tanınırlığı, markanın kalitesine duyulan güven ve tüketicinin markaya yönelik tutumu belirlemektedir. Marka imajı en geniş anlamıyla tüketicilerin akılcı ya da duygusal nedenlerle yaptıkları yorumlarla biçimlenen öznel ve algısal bir olgu olarak değerlendirilmektedir.
Marka imajını güçlendiren, markanın görsel sunumudur. Görsel sunumu belirleyen ise, markanın sahip olduğu özgün simgesinin tüketicilerin belleğinde bıraktığı izdir. Marka imajı, tüketicilerin marka simgesi ve ismi ile bağdaştırdıkları değerler güç kazanır. Günümüzde, tüketicilerin belleklerinde oluşturdukları algılamaların sonucu olarak marka imajı, marka kişiliği, marka değeri gibi kavramlar birbirlerinin yerine, kavramsal olarak iç içe geçerek kullanılmaktadır.
Marka imajı, tüketicinin marka hakkındaki sahip olduğu inançlar bütünüdür. Marka imajı, marka çağrışımlarının hafızada tutulması ile yansıtılan marka hakkında algılamalarla tüketici zihninde oluşmaktadır. Marka çağrışımları beş ana kategori içinde sınıflandırılabilir;
1. Nitelikler: Marka, alıcının zihninde bazı özellikle çağrışım yapmalıdır.
2. Yararlar: Marka, nitelikleri ile beraber yararları da tüketici zihninde hatırlanmalıdır.
3. Şirket değerleri: Marka, şirket değerlerini taşımalıdır.
4. Kişilik: Marka bazı kişilik özellikleri çağrıştırmalıdır.
5. Kullanıcılar: Marka, ne tip insanların onu alacağını çağrıştırmalıdır.
Güçlü bir marka imajının yaratılması için, markanın tüketicilerin zihninde; ‘olumlu nitelikler, yararlar, şirket değerleri, kişilik ve kullanıcılar’ uyandırması gerekmektedir. Bunun yanında marka imajının etkin olabilmesi için, ayrıca kurum imajı ile bütünleştirilmesi gerekmektedir.
Marka kişiliği
Bir markanın kişiliği, insanlar gibi kişilik özelliklerine sahip oldukları nitelemesiyle örneklenmektedir. Bir markanın kendine özgü işlevsel nitelikleriyle sembolik değerlerinin bütünleşmesi, markanın hem ayırt edici özelliğini, hem de kişiliğini belirlemektedir. Marka, yaş, toplumsal ve ekonomik sınıf, cinsiyet gibi değerlerle incelenirken, sıcak, soğuk, ilgili, ilgisiz gibi insana özgü kişilik özellikleriyle irdelenmektedir. Tüketicilerin çağdaş, genç, entelektüel, yaşlı, tutucu gibi sıfatlarla markaların tanımlanmasındaki etkileri, o ürüne / markaya gösterdikleri ilginin bir sonucudur. Doğal olarak bu özellikler pazarlama iletişiminin değerleridir. Bu değerler marka imajı kavramı ile marka kişiliği kavramı arasında anlamsal açıdan bir karışıklığın doğmasına yol açar. Temelde, marka kişiliği şirketin tüketici ile iletişim çabalarının bir sonucu olurken marka imajının ise bu kişiliği tüketicinin algılama biçimi olduğu ileri sürülür. Özellikle toplumsal kullanımı yaygın olan giyim, araba gibi ürünlerde marka kişiliğinin tüketici üzerinde daha etkili olduğu bilinmektedir.
Marka denkliği
Bu kavram marka ile ilgili en yeni değerdir. Marka denkliği tüketicilerin, dağıtıcıların, satıcıların, bir markanın rekabeti ve satın alma gücü ile ilgili duygularının ve düşüncelerinin toplamından oluşur. Gerçekte marka denkliği kavramında birbirleriyle bütünleşen şu öğeler yer alır: Markanın parasal değeri; markanın kendisine bağlı sadık tüketicilerinin varlığı, markanın tanımlanması. Bu değerler birer gösterge olarak değerlendirilmektedir.
Bir markanın satış sırasında, markanın önemiyle ilgili fiyat, ambalaj boyutu, modeli gibi etkenler, dağıtım, fiyatlandırma, ürün kalitesi, piyasadaki liderlik ve pazar payı gibi göstergeler marka denkliğinin açılımını genişletir. Ve ister istemez bu kavram marka imajı kavramıyla iç içe geçer. Pazarlama yöntemleriyle finansal bir değere sahip olan marka, tüketiciye ulaşırken marka denkliği kavramı, doğal olarak imajla bütünleşmiştir.
Marka kimliği
Marka kimliği, güçlü bir marka yaratma, doğru ve etkin bir marka kimliği tasarımı gerçekleştirme ve bu tasarımın tanıtımıyla ilgilidir. Kimliğin, marka yaratma sürecinde rakiplerinden farklılaştırmayı amaçlayan bir isim ya da simge olarak oluşturulması, tüketicinin algıladığı mesajlara bağlıdır. Tüketiciye ürünün kaynağını gösteren marka, aynı zamanda aynı ürünleri sağlayan rakiplerinden hem üreticiye hem de tüketiciyi koruyarak işlevini yerine getirir. Bu bağlamda marka kişiliği ve marka kimliği pazarlama sürecinde ortak denetlenen kavramlardır. Marka kişiliği marka kimliğiyle bu süreçte iç içe geçerken marka imajının oluşumuna değin uzanan bir ilişkiler zinciri kurulur.







Yorumlar kapalı.