Türkiye de araştırmacı ve belgesel haberciliğinin önemli ismi Mehmet Ali Birand ve efsane programı 32. Gün’ün, Türkiye Cumhuriyeti’nin yakın tarihine ait araştırma dosyaları, önemli detaylar veriyor.
Mutlaka ki farklı düşünenler de vardır.
“Demirkırat, 12 Mart, 12 Eylül, Özallı yıllar, 28 Şubat belgeseli”, Türkiye’nin yakın geçmişi.
Türkiye pek çok badireden geçti, demokrasi ve sivilleşme adına önemli bedeller ödedi.
Toplumsal çatışmalar, sağ, sol, ideoloji kavgaları, basına yapılan baskılar, yoksulluk, seçimler, darbeler, idamlar, hükümet kurmadan, parlamento şekillenmesine, Cumhurbaşkanı seçimine kadar, askeri vesayetin ağırlığının hissedildiği yıllar.
İki binli yıllardan sonra, yıpranan, eskiyen siyaset, yerini yıllarca baskılanmış siyasi harekete bıraktı.
Yıllar sonra AKP ile tek parti iktidarı geldi.
Askeri vesayetin, hala daha tartışılan yöntemlerle etkisizleştirilmesi yaşandı.
Askeri vesayetin yerini, sivil vesayet aldı.
Koskoca bir tarihle, zaman süzgecinden geçerken, hepsi sanki dün gibi.
Bu tarihi belgesellerin içinde elbette Kıbrıs’la ilgili bölümlerde var.
Kıbrıs’ta yaşanan olaylar, Kıbrıs Cumhuriyetine uzanan süreç, 20 Temmuz harekâtı, KKTC’nin ilanı, Türkiye’nin kendi içindeki sancıların, bir diğer tarafı da Kıbrıs’la ilgiliydi.
Rahmetli Turgut Özal, Türkiye siyasetinin en önemli, en renkli isimlerindendir.
12 Eylül askeri darbesinin ardından iktidara gelen Özal, daha öncesinde, rahmetli Süleyman Demirel tarafından, ekonominin başına getirilmişti.
Serbest piyasa ekonomisi, Özal’ın ekonomi anlayışının temeliydi.
Devletin ekonomideki payının azaltılmasını, piyasadaki fiyatların, denge mekanizmasıyla sağlanmasını savunuyordu.
Kalkınmanın sağlanması ana hedefti, ihracatın teşviki, ekonomide rekabetin sağlanması, yerli üretimin öncelikli olması, teşvik edilmesi en önemli politikaydı.
Ekonomide “24 Ocak kararları” planlanmış ve Turgut Özal vizyonu ortaya çıkmıştı.
En önemli sorun, denetim konusunda yaşanmış, bu vizyon bazı noktalarda tıkanmış ve bekleneni belli bir yerden sonra sağlayamamıştı.
Bu kararlar içinde, öne çıkan bazı maddeler;
“KİT reformu yapılarak, bu kuruluşların karsız istihdam depoları olmaktan kurtarılması.
Bir yandan kamu harcamaları kısılırken, diğer yandan kapsamlı bir vergi reformuyla bütçe denkliğinin sağlanması.
Yabancı sermayeyi özendirmek için yeni önlemler alınması, bu arada devlet tekelindeki kimi üretim alanlarının da yerli ve yabancı özel sermayeye açılması.”
Turgut Özal vizyonunun, KKTC’nin bugünkü yapısına, olumsuz anlamda, önemli etkileri olduğu konuşuluyor.
KKTC de bu yapıyı değiştirecek reform adımları, yıllardır tartışılıyor.
Ancak yapısal sorunlara neşter vurmak yerine, sistemin devamına, günü kurtaracak kararların, her dönem tercih edilmesine tanık oluyoruz.
Bu ülkenin ekonomik olarak kendine yetmesi, kendi sistemini, kendi şartlarına göre düzenlemesi gerekli.
Bunun içinde, en başta nelerin yapılması gerektiğinin belirlenip, yol haritasının planlanması ve ilk olarak da mevcut düzenin sürdürülebilir olmadığının kabul edilmesi şarttır.
Popülist düzenden kurtulmak için tek çare, devlet ciddiyetiyle kararlar almak ve uygulamaktır.
Pandemi sürecinde toplumsal dayanışma üst düzeye ulaşmıştı.
Bunu siyasi kararlarla tamamlayabilecek pek çok iş yapılabilirdi, ancak popülizm yine, yerini değişime kaptırmadı.
Hükümet, yeni ekonomi paketini açıkladı.
Bir önceki paketin getirisi ve götürüsü ne oldu?
Yeni pakette yer alan bazı maddelerden, devletin ödemesi gereken paraları, ödeyeceğini ilan etmesi, zaten devletin borcu değil mi?
İşsizlik ödeneğinin, yeniden eski miktara çekilmesi, zaten yasa değil mi?
Borçlanmanın kolaylaştırılması, kime hizmet edecek?
Borcu, borçla kapatan bir ekonomi planı olabilir mi?
En önemlisi, özel sektörün devlete karşı maddi sorumluluklarının kolaylaştırılmasıdır.
Yerel üretime katkı sağlanması, mevcut kıt kaynakların, ülke içinde kullanımının öncelikli olmasıdır.
Kamudan başlayarak, tasarruf, tedbir ve kaynakların etkin kullanımı ilk başlangıç noktası olmalı.
Önümüzdeki dönem, ekonomik buhran daha belirgin hissedilecek.
Erçin Şahmaran
Diğer Yazıları
Köşe Yazarı







Yorumlar kapalı.