Ada’da; 1571 tarihli Osmanlı fethinden hemen bir yıl sonra ve Osmanlı padişahının hoşgörüsü ile fetih öncesi Katolik yönetimlerce baskı altına alınarak devre dışı bırakılan Kıbrıs Ortodoks Kilisesi, Osmanlı İmparatorluğu tarafından restore edilmiş ve Kıbrıs Başpiskoposu da Osmanlı yönetimi tarafından Kıbrıs Rum cemaatinin lideri olarak kabul edilmiştir.
Kıbrıs Ortodoks Kilisesi, Osmanlı döneminin adada başlamasıyla birlikte kendine, ilk Başpiskopos olarak Timotheos’u seçer.
Yıl, 1572’dir.
Adalı komşularımız, aradan geçen 453 yıl boyunca kendilerine, günümüze gelinceye değin 33 Başpiskopos seçerler.
33 Başpiskoposun 25’i Osmanlı döneminde, 5’i İngiliz döneminde, son 3’ü ise Kıbrıs Cumhuriyeti kurulduktan (16 Ağustos 1960) sonra seçilmişlerdir.
Bu Başpiskoposlardan kimileri; zaman zaman Osmanlı ya da İngiliz dönemlerinde biz adalı komşularına karşı kışkırtıcı, saldırgan, kin ve nefret dilini kullanmış olsalar bile, biz Kıbrıslı Türklerin esas tanıştığı ve iki halkın eşit ortaklığında kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’nin de ilk cumhurbaşkanı olan, III. Makarios’tur.
Başpiskopos seçildiği 1950 yılından, öldüğü 1977 yılına değin 17 yıl görevde kalan III. Makarios’un Kıbrıs Cumhuriyeti’ni de tedhiş, terör ve silâh zoruyla yıktıktan sonra bu ada topraklarını nasıl bir kan gölüne çevirdiği ve yıllar içerisinde de nelere sebep olduğu çok net ve açıkça bilinmektedir.
Ne oldu sonunda?
Dön dolaş, en nihayetinde sarayını başına yıkan Kıbrıslı Türkler değil; kendi askeri, kendi halkı ve Enosis diye diye “Kıbrıs’ı sana bağlayacağım” hayallerinde canını yediği, Yunan Cuntası oldu.
* * *
Ölümünden hemen sonra, yerine, I. Hrisostomos (1977) seçildi…
- Hrisostomos, tam 29 yıl Başpiskopos oldu…
2006’da öldü, yerine, II. Hrisostomos seçildi.
Makarios gibi o da 17 yıl, başpiskoposluk makamında oturdu…
2023 yılında öldü, yerine, III. Yorgos seçildi…
Yaklaşık, son üç yıldır, 8 Ocak 2023’ten beri Kıbrıslı Rumların başpiskoposu, III. Yorgos… Tam adı, Yeoryos Papahrisostomu…
* * *
Başpiskopos Yorgos, aslında bir kimyager…
Yaşam öyküsünü, papaz atanmasına kadar, şöyle özetleyebiliriz:
* * *
25 Mayıs 1949’da Lârnaka kazasına bağlı Kiracıköy’de doğdu.
1967 yılında Pankiprio Lisesi’nden mezun olduktan sonra, Atina Üniversitesi’nde kimya eğitimi aldı. Bunun ardından, aynı üniversitede, 1976-1980 yıllarında eğitim gördüğü ilâhiyat bölümünden de mezun oldu ve bir müddet hem kimya hem de ilâhiyat alanlarında İngiltere’de de tahsil gördü.
Adaya dönüşünün ardından kimya öğretmeni olarak kariyerine başlayan Yeoryos, bu görevini sürdürürken 23 Aralık 1984’te papazlığa atandı.
1994 yılında Sen Sinod Meclisi’ne Sekreter,1996’da Arsinoi Piskoposu oldu ve son olarak da 29 Aralık 2006 günü oy birliği ile Baf Metropoliti olarak seçildi…
Özetle bu günün, Kıbrıs Kilisesi başpiskoposu…
* * *
Özünde, bir bilim insanı…
Kimyacı…
Ya nasıl tanımlar sözlükler, kimyacıları?
– “Kimyagerler; bilgilerini, alışılmadık maddelerin bileşimini ve özelliklerini öğrenmek, büyük miktarlarda faydalı doğal olarak oluşan maddeleri yeniden üretip sentezlemek, yeni yapay maddeler ve faydalı süreçler yaratmak amacıyla kullanırlar.”
Neymiş?
– “Bilim insanları olarak bilgilerini; faydalı süreçler yaratmak amacıyla kullanırlar”mış!
Peki ya öyle mi, şu bizim komşu?
Daha seçildiği ilk gün, ilk cümlesi Türkiye’yi hedef almakla beraber, ne dedi cübbe giyme töreninde?
– “Ankara’nın Kıbrıs’ta yürüttüğü politikalara, Rum Kilisesi olarak seyirci kalmayacağız. Her Rum’a hakkı tastamam verilene kadar da hiçbir anlaşmaya onay vermeyi düşünmüyorum.”
Seçildiği ilk gün, söyledikleri bunlar…
Peki ya daha üç gün önce, Güney Kıbrıs devlet RIK radyosunun “Sabah Yolculuğu” programına katılıp da yaptığı açıklamada, ne dedi?
* * *
– “Biz ileriye doğru giderken, Türk şartlarında ilerliyoruz.
51 yıl sonra, kiliselerimiz çökerken, en temel şeylerden mahrum kalırken, onların ticaretini kolaylaştıracak Güven Artırıcı Önlemler mi istiyoruz? Kıbrıs meselesi bu mu? Yolların açılmasıyla ima edilen her güven ölçüsü, aynı zamanda Kıbrıs’ın köleleştirilmesine çakılan bir “çivi”dir.
Tarafımız, Avrupa Birliği ilkelerinin Kıbrıs’ta da uygulanmasını talep etmelidir. Ne kadar zor bir durumda olursak olalım, mücadele ruhuna sahip olmalıyız.”
* * *
Neydi bu “mücadele ruhu?”
Bu sorunun yanıtını da; Rum Başkanlık Sarayı’nın, 1 Nisan’ın (EOKA’nın kuruluşu) yıldönümü nedeniyle ve X platformundan yaptığı paylaşımda buluyoruz:
– “EOKA savaşçılarının gelecek nesilleri harekete geçirmeye ve onlara ilham vermeye devam eden mücadelesi…”
* * *
Kıssadan hissesi:
Adaya yaşattıkları o kanlı ve karanlık tarihten, zere kadar ders, almamışlar hiç…
Halâ barıştan ve huzurdan uzak o kin ve nefret söylemi dillerinde, halâ Makarios’un bıraktığı o hastalıklı zihnin peşindeler hep…
Ve bu daha kimyacısı, bilim insanı yani…
Ve biz, bilim insanı! olsalar da arada; bu zihniyetle müzakere masalarına oturuyoruz halâ, yarım asırdan çoook fazla!
Oysaki içerisinde; tee 1572’den gelen tüm başpiskoposlarının Kıbrıslı Türklere kin ve nefret kustukları kiliseleri bile o barbar dedikleri Osmanlının, yüzü suyu hürmetine…







Yorumlar kapalı.