Geçtiğimiz pazartesi günü paylaştığımız Kültür – Sanat sayfamızda, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin üç Türk bakanından biri olan Sn. Fazıl PLÜMER’in anılar kitabına yer vermiştik.
Bugün, “Diplomasi Hatıraları” ile oğlu, Sn. Aytuğ PLÜMER’in kitabı var.
Işık Kitabevi yayınları arasında büyük boy, ciltli ve 426 sayfa olarak okurla buluşan kitap içerisindeki belgesel bilgilerle fotoğraflar, göz tanıklığına dayalı anılar kitaplarımız içerisinde çok değerli bir yere – öneme sahip.
Sn. Aytuğ PLÜMER’i böylesine geniş soluklu, bilgilendirici ve yazınsal arşivlerimizi zenginleştiren kitabı için tarihimize ilgi duyan bir okur olarak, teşekkür ederim.
Nahide Merlen’in
notu…
Son 40 yıldan günümüze, Kıbrıslı Türklerde kitapevi dendi mi, hiç kuşkusuz akla, en önce “Işık Kitabevi” gelmektedir.
Kitabevinin kurucusu ve sahibi Sn. Nahide MERLEN’in kitaba olan sevginin ve okurluğunun yaygınlaştırılması yönünde yıllardır vermiş olduğu büyük mücadele, her zaman için saygıya ve alkışa değerdir.
“Diplomasi Hatıraları”nın da yayıncısı olan Sn. MERLEN, kitabın ilk sayfasına “Yayınevinin Notu” olarak, kendi imzasıyla şu sözleri paylaşır:
“Öğretici bir kitap”
“Kitapta anlatılan tezler ve düşüncelerle hemfikir olmasak da; Resmi Tezlerin oluşumunda bizzat işin mutfağında bulunan birinin gözünden, yakın siyasi tarihimizin anlatımının yapıldığı, sürükleyici ve sarih bir dille yazılmış, 2000’li yıllarda yaşanan kırılmaların ve iktidar içi çelişkilerin tanıklığının yapıldığı, bir solukta okunacak öğretici bir kitap.”
“35 senenin hikâyesi”
Sn. Aytuğ PLÜMER, kitabına yazmış olduğu önsözünde – özetle – şöyle anlatır:
* * *
“Seneler gelip geçer, hatıralar kalır. Hafızalardan silinmediği, unutulmadığı sürece insanlar için bazen hüzün, bazen de sevinç ve umut kaynağı olurlar. İnsanın çocukluk anıları, rüzgârda uçuşan kum tanecikleri gibidir. Büyüklerinizden dinlediklerinizle, belleklerinizde kalanlarla yetinmek zorundasınız. Belki bir hatıra defteri, belki bir ders kitabı arasına sıkıştırılmış kuru bir yaprak veya maziyi bir anda canlandıran birkaç fotoğraf bulursunuz. Ne kadarı kalmışsa geriye, değerlidir ve muhafaza edilmesi gerekir.
Herkesin çocukluğu unutulmayan hatıralarla doludur. Bazı kesitler zihinlerde daha çok yer etmiştir. Muhtemelen beklenmedik, sıradışı olmalarından kaynaklanır. Süheyla Küçük’ün “Dr. Küçük’le Bir Ömür” isimli anı kitabının 104’üncü sayfasında anlattığı Platres festivalinde Başpiskopos Makarios’a çakı çekme olayını, komik bir anektod olarak daha önce annemden dinlemiştim.
Ama Süheyla Hanım’ın kitabında, “Makarios’un başına gelenler” ara başlığı altında etraflı bir şekilde anlatıldığını görmek, benim için hoş bir sürpriz olmuştu.
Henüz iki yaşındaydım. Babamın cebinden aldığım küçük bir çakıyla yanımızda oturan Makarios’un cübbesini dürtmüş ve onu rahatsız etmiştim. Çocuk aklımla tepki gösterdiğim veya ilgimi çeken şey, belki adamın giydiği siyah cübbe, belki de elinde tuttuğu asasıydı. Başka bir izahı yoktu. Ancak belli ki, orada bulunanlar bu olayı tebessümle karşılamışlar, kendilerine göre yorumlamışlar ve unutmamışlardı.
Elinizde bulunan “Diplomasi Hatıraları” başlıklı kitabım doğal olarak bir otobiyografidir. İçerisinde, benim yaşadıklarım, gördüklerim ve duyduklarım yer almaktadır. Kitabın büyük bir bölümü, başlığının da ima ettiği gibi, Dışişleri Bakanlığında çalıştığım 35 senenin hikâyesidir.
“KKTC’nin dış politika
ve diplomasi tarihi”
Bakanlıkta görevde bulunduğum 35 seneye, üç dönem Bakanlık Müsteşarlığı, yabancı ülkelerde dört dönem Dış Temsilcilik görevi, Siyasi İşler Müdürlüğü ve meslek memurluğu görevlerini sığdırdım. Bu görevlerim esnasında yüzlerce yabancı diplomat ve yetkililerle resmi görüşmeler yaptım; birçok uluslararası ve bölgesel örgüt toplantılarında devletimizi temsil ederek konuşmalar yaptım ve diplomatik temaslarda bulundum; üst düzey bir bürokrat olarak Bakanlığımızın sevk ve idaresinde kilit görevler üstlendim ve üzerime düşenleri layıkıyla yapmaya çalıştım.
Dış ülkelerdeki Temsilcilik görevlerimde birçok defa Cumhurbaşkanı ve Bakan seviyesinde gerçekleştirilen heyetlerin ziyaret programlarıyla ilgilendim. Annan Plânı müzakerelerinde Sayın Cumhurbaşkanının müzakere heyetinde ve birçok teknik heyette yer aldım. Görev sürem içerisinde birçok tarihi olaylara ve görüşmelere şahitlik yaptım.
“Diplomasi Hatıraları” kitabı esas itibarıyla KKTC’nin dış politika ve diplomasi tarihidir. Bir bürokrat ve diplomatın gözünden devletin dış politikasının nasıl şekillendiği ve uygulandığı, dış ilişkilerinin nasıl geliştiği ve diplomasi alanında geçirdiği safhalar anlatılmaktadır. Diplomasi, uluslararası ilişkileri düzenleyen temel kavramdır. Uluslararası alanda bir görevlinin ülkesini temsil etme işini ve sanatını anlatan bir terimdir. Devletimiz, Türkiye dışındaki ülkeler tarafından tanınmamış olsa bile birçok ülke ve uluslararası teşkilat tarafından muhatap alınmakta ve Kıbrıs sorununa taraf olan iki toplumdan biri ve aynı zamanda de facto bir devlet olarak kabul görmektedir. Bu ilişkiler zaman içerisinde gelişip kökleşmektedir. İşte elinizde tuttuğunuz bu kitapta, KKTC’nin diplomasi serüvenini bulacaksınız.
“Babam, Fazıl PLÜMER”
Babam Fazıl PLÜMER, yayınlanan anılarında o günleri anlatırken, bir yandan oğlunun dünyaya gelişini, diğer yandan aynı günlerde oluşturulan geçici hükümette Bakan olarak atanmasını, “çifte bayram” olarak kutladıklarını kaydetmişti.
Bu bayram havası çok uzun sürmez. Kıbrıs, üç yıl içerisinde yeniden bir çatışma ortamına girer. Ortaklık bozulur. Kıbrıs Türkleri için zor yılların başlangıcıdır. İşte bizim çocukluk yıllarımız bu mücadele yıllarına denk gelir. Küçük zihinlerimiz bu ortamda olgunlaşıp, şekillendi. Kıbrıs Türk halkının en çetin yıllarına biz de çocuk ve genç kuşak olarak şahitlik yaptık. Bu tarihin bir parçası olduk.
Bu nedenledir ki, çocukluk ve gençlik yıllarımla ilgili anılarımdan hareketle, hayatımın 35 senesini Dışişleri Bakanlığı’nın bir mensubu olarak dış ilişkilere ve “Kıbrıs Sorunu”na adamış olmamın doğal bir yol ve seçenek olduğunun rahatlıkla görülebileceğini tahmin ediyorum. Bunu da severek ve isteyerek yaptım.
Anı kitaplarının
tarihsel önemi…
Kıbrıs tarihine yön veren liderlerimizin, devlet adamları ve diplomatlarımızın hatıralarını yazmaları ve yayınlamaları elbette önem arz vetmektedir. Amaç, tarihimizin her açıdan doğru ve eksiksiz bir şekilde kayıt altına alınmasıdır. Dr. Fazıl KÜÇÜK’ün mücadele yıllarımızı anlatan kitapları ve onun ölümünden sonra hazırlanan anılar kitabı önemli birer kaynak teşkil etmektedir. Kurucu Cumhurbaşkanımız Rauf R. DENKTAŞ’ın 10 ciltlik hatıraları ise Kıbrıs Türk halkının 1964-74 yılları arasındaki mücadele tarihinin birinci elden en geniş kapsamlı anlatımıdır.
Kıbrıs tarihine yön vermiş, mücadele tarihimizde bizzat yer almış ve çeşitli mevkilerde görev yapmış siyasilerimizin, diplomat ve temsilcilerimizin kaleminden çıkan ve yayınlanan her yazı kuşkusuz toplumsal tarihimize ışık tutan kaynaklardır. Bu itibarla anı kitapları, otobiyografiler birincil derecede önem taşımaktadır.
Eski bakanlarımızdan Kenan ATAKOL’un kendi akıcı üslubuyla ve özenle yazdığı “Kıbrıslı Türkler ve Kıbrıslı Rumlar” kitabında çok değerli anılar ve bilgiler vardır. Bu kitabın ikinci ve genişletilmiş yeni baskısı da tarihe ışık tutabilecek niteliktedir. Hem İngilizce, hem de Türkçe dilinde yayınlanmıştır. Yine aynı şekilde, Eski Başbakanlarımızdan Hakkı ATUN Bey’in politika anılarını içeren kapsamlı kitapları da çok değerli birer eser olarak önümüzdedir.
Nail ATALAY’ın New York’taki ilk temsilcimiz olarak görev yaptığı 11 yılı anlatan kitabı da önemli bir eserdir. Dr. Mustafa ARABACIOĞLU’nun Annan Plânı döneminde yaşananları aktaran kitabı da kaynak eser olarak yayınlanmıştır. Bunların dışında en azından bir dönemin diplomasi tarihini birinci elden anlatan başka bir kitap olduğunu sanmıyorum. Hatıralarını yazması gereken çok değerli diplomatlarımız ve devlet büyüklerimiz vardır.
“Beklersem,
unuturum…”
Bir yabancı gazeteci arkadaşıma, emekli olduktan hemen sonra hatıralarımın yazılımını tamamlayıp yayınlamayı plânladığımı söylediğim zaman, “Daha çok erken, sen daha çok gençsin. Hatıralar ancak seksen yaşından sonra yazılabilir” demişti. Ben de ona cevaben şaka yollu, “O kadar beklersem, her şeyi unuturum; yazacak bir şey kalmaz! ” demiştim.
Doğru karar verdiğimi düşünüyorum. Üstlendiğimiz görev ve sorumlulukların ışığında; şahit olduğumuz ve yaşadığımız bu kadar önemli olayın ardından benden bekleneni yaptığıma inanıyorum. Tarihe bir not düşmüş olmaktan gurur duyarım.”
* * *
Evet, ne kadar güzel bir söz:
– “Beklersem, unuturum…”
Yaşanan nice göz tanıklıklarını ve anıları bekletmeden yazmak ve geleceğe bir fazla kitap daha bırakmak adına ve inancına, emek verenlere, saygımla…







Yorumlar kapalı.