Bülent Fevzioğlu
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Kıbrıs’taki Çanakkale…

Kıbrıs’taki Çanakkale…



   Gazetecilik mesleğime, Sahibi ve Başyazarı olduğu “Kıbrıs Postası”’ gazetesinde başladığım (Nisan 1985) değerli büyüğüm – ağabeyim Sn. İsmet Kotak ile sonraki yıllarında yirmiye yakın sözel ve görsel röportajlarım oldu…

   Bayrak Radyo Televizyon Kurumu’nda da çalıştığım ve haftalık programlarım yanında belgesel yayınlar da hazırladığım günlerde, bu kez, “Kıbrıs’taki Çanakkale” TV Belgeselim için görüştük…

   Esir kampından çıkan şehitlerimizin ilk ve sonraki mezar yerleriyle ilgili, şu bilgiyi verdi:

                                        ***

   – “Dr. Niyazi Manyera rahmetli, 1950’li 60’lı yıllarda Mağusa’da liderlik konumuna gelen kişi, büyük bir çaba harcadı ve aldığı izinle bu şehitlerin kabirlerini, dağınık olarak bulunan kabirleri Namık Kemal Lisesi arkasındaki mezarlığa topluca tanzim etme yetkisini yerine getirdi…

   Çok büyük bir tören yapıldı, özellikle limanda çalışan işçiler gerçekten büyük fedakârlıklarla geldiler, yardımcı oldular, kadınlar gözyaşlarını tutamadılar…

   Yani bir defa daha, sanki o gün ölmüşler gibi böyle bir tören yapıldı ve onlar da şimdiki yattıkları yere nakledildiler… ”

                                                      ***

   Dağınık mezarlar toplanır ve 1957 yılının Mart ayı içerisinde de bugün, “Çanakkale Şehitliği” olarak ziyaret edilebilen yere ikinci ve son kez toprağa verilirler…

   Yeniden düzenlenen şehitliğin bakımını, Namık Kemal Lisesi öğretmen ve öğrencileri üstlenir…

   1957 yılı Nisan ayında yayınlanan (Yıl 4, Sayı 10) NKL dergisi, “Türk Mezarlığının İmarı” başlığı altında şu bilgiyi aktarır:

                                                                    ***

   – “Lisemizin değerli müdürü, kasabamızda mezarlığını harap durumdan kurtararak ve iyi bir şekle sokmak için okulca, on beş gün süren bir seferberlik ilân etmişti.

   Bu müddet zarfında başta müdürümüz ve öğretmenlerimiz olmak üzere bütün sınıflar her mezarlıkta nöbetle çalışmışlardır.

   Bu arada “Şehitlik Kolu” da mezarlığın bir kısmını kaplayan şehitlik bölgesini yeniden tanzim etmiştir. Demir parmaklıklar boyanmış, mezar taşları üzerindeki kitabelerin harap olmaması için tedbirler alınmış, eski yazı kitabeler yeni yazıya çevrilmiş, çiçek ekilmiş ve toprağa parlak taşlarla Ay-Yıldız’ımız resmedilmiştir.

   Lisemizin bu yoldaki çalışması kasaba halkı arasında büyük memnuniyet uyandırmıştır.”

                                                                        ***

   Bugün; Gazimağusa eski mezarlığının hemen batısında yer alan “Çanakkale Şehitliği”, adını, 1957 yılında alır. Ancak şehitliğin hemen girişinde bulunan “Anıt”, bu tarihten 23 yıl sonra, dönemin Mağusa Belediye Başkanı – merhum – Bora Atun’un girişimleri ile Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin 5’inci kuruluş yıldönümü olan 13 Şubat 1980 günü açılışı yapılarak, tarihe kazandırılır.

                                                                  ***

   Türkiye’nin, ünlü eğitimcilerinden ve şair Can Yücel’in babası, Hasan Ali Yücel, 1957 yılında Kıbrıs’a gelir ve gezisi içerisinde o günlerin “Çanakkale Şehitliği”ni de ziyaret eder, bilgi edinir…

   Türkiye dönüşünde, Kıbrıs gezisine ilişkin gözlem ve incelemelerini “Kıbrıs Mektupları” adı altında ve Türk Tarih Kurumu Yayınları arasında, yayınlar.

   Hasan Ali Yücel, mezar taşları bulunmayan şehitlerimizle ilgili, şu bilgileri aktarır:

                                                                         ***

   – “Taşlar ve taşların üstündeki yazılar aynı elden çıkma. Meğer esir erlerimizden biri taşçı ustası imiş. Arkadaşları öldükçe onlara bu taşları yontup o dikmiş. Künyelerini ebediyete o yazıp “fevtlerini” [Fevt: Ölüm] o çekmiş.

Ama, kendinin taşı yok!

Halbuki o da burada hayata gözlerini yumup gençliğine doymadan gurbette âhirete sefer etmiş…

Fakat kendi gibi taş oyan ustayı nereden bulacak?

Kardeşlerinin, yoldaşlarının, esaret arkadaşlarının adı, kıtaları, şahadet yerleri belli. Çoğu, Çanakkale’den gelip bakaa diyarına gitmişler…

Bu taşçı kahraman, Adsız…”

***

Kıssadan hissesi:

Bugün… Seferberlik Türküleri’nde kalan bu insanlar, dünyanın ateşe düştüğü bir dönemde yaşamıştı. Verdikleri kayıplar, korkunçtu.

Kesin veriler bilinmemekle beraber; silâhaltına alınan 2 milyon 900 bin kişiden 250 bininin muharebelerde, 450 bininin de çeşitli hastalıklar nedeniyle şehit düştüğü yazılmaktadır…

60 binden fazla askerse hâlâ kayıp, hâlâ üzerlerine bir dal çiçek konacak mezar yerinden bile yoksundurlar…

Anıları önünde saygıyla eğilir, Tanrı’dan rahmet dilerim…

Kıbrıs’taki Çanakkale…
+ -

Yorumlar kapalı.