Geçtiğimiz Perşembe ve Cumartesi günkü köşe yazılarımda, 15 Temmuz 1974 darbesinin üzerinden yarım asır geçmesine karşın ada topraklarında halen sökülmeyi bekleyen binlerce karasal mayın olduğuna değinmiş ve tamamen temizlenmeleri için milyonlarca avroya daha ihtiyaç duyulduğunu yazmıştım.
Kaldığımız yerden, bugün de devam ediyorum.
***
Topraklarımızdan sökülmeyi bekleyen karasal mayınlarla ilgili olarak Cumhurbaşkanımız Sn. Tatar’ın da yakın ilgi ve hassasiyeti vardır.
Sn. Tatar; on ay önce, yalnızca mayınlarla ilgili değil, düzensiz göç konusunu da ele alır ve 8 Temmuz 2022 günü “Kıbrıs Adası’nın Mayınlardan Temizlenmesi ve Düzensiz Göçle Mücadele” başlığı altında kapsamlı bir işbirliği önerisi sunar.
Kime?
Kıbrıs Türk tarafı olarak ve BM Genel Sekreteri Sn. Antonio Guterres aracılığında Rum lider Anastasiades’e…
Cumhurbaşkanımız Sn. Tatar; BM. Genel Sekreteri Sn. Guterres aracılığında o günün Rum lideri ve görüşmecisi olan Sn. Anastasiadis’e ilettiği işbirliği önerisinde şöyle der:
***
“Cumhurbaşkanı olarak, halkımızın hayatını tehdit etme potansiyeli bulunan, iki tarafın da kara mayınlarından temizlenmesi konusundaki kararlılığımızı bir kez daha ortaya koydum. BM raporlarına da geçen Kıbrıs Adası’nda hâlihazırda 29 şüpheli mayınlı alan bulunmaktadır. Hatırlanacağı üzere Kıbrıs Türk tarafı olarak 2014, 2015 ve 2018 yıllarında bu amaca yönelikönerilerimizi yapmış, ancak, Rum tarafından olumsuz yanıt almıştık.
Bugün yaptığımız ve ilgili kurumlarımızın yoğun uğraşlarıyla hazırlanan birinci iş birliği önerimizde, ara bölgeye bitişik alanlardan başlamak üzere ki Rum tarafının kontrolünde 3, bizim kontrolümüzde de 1 mayınlı alan bulunmaktadır, tüm adayı mayınlardan temizlemeye hazır olduğumuzu ilettik.
Bu amaç doğrultusunda, Rum lidere, BM Barış Gücü nezaretinde iki tarafın eşitlik zemininde ve eşit sayıda yetkili personelin katılımıyla oluşturulacak mekanizmayla iki tarafta eş zamanlı ve orantılılık esasında çalışılacak şekilde yetkilendirdiğimiz personelimizin hazır olduğunu net şekilde ifade ettim.
Sayın BM Genel Sekreteri’nden de hem Kıbrıs Türk Halkı’na hem de Kıbrıs Rum Halkı’na tehdit içeren böylesine önemli bir konuda Rum tarafının iş birliğine yaklaşmama direncinin kırılması konusunda, desteğini talep ettim.”
***
Cumhurbaşkanımız Sn. Tatar’ın bu işbirliği önerisinin üzerinden on ay geçmiş ve süre içerisinde de adalı komşularımız kendilerine yeni bir lider – görüşmeci seçmişlerdir…
Bu yazıyı yazarken, yeni Rum lideri Sn. Nikos Hristodulidis ve mayınlarla ilgili her hangi bir bilgi bulabilir miyim diye haber araştırması yaptım. Belki gözümden kaçmıştır, bilemiyorum, fakat şu ana değin Sn. Hristodulidis’in mayınlar konusuna dair yapmış olduğu en küçük bir açıklamasına, düşün, görüş ve önerisine ulaşamadım…
***
Mayınlarla ilgili en yeni veriler, kısa adı UNFICYP olan ve 1964 yılından beri adada görevli bulunan “Birleşmiş Milletler Barış Gücü” tarafından, açıklandı.
Çok değil, daha 21 gün önce (3 Nisan 2023), Rum yayın organlarından Sigmalive’de yer alan UNFICYP kaynaklı haber, mayınlar konusunda – özetle – şu bilgileri paylaşır:
***
* Kıbrıs’ta halen mayın veya aktif savaş kalıntısı (top mermisi, bomba, el bombası) açısından şüpheli ve tehlikeli olarak sınıflandırılan ve yaklaşık 1,7 milyon metrekarelik bir alanı kapsayan 47 bölge bulunmaktadır.
* Barış Gücü’ne göre Ağustos 2016’dan bu yana Kıbrıs’ın kuzeyinde mayın tehdidini ortadan kaldırmak ve Güven Artırıcı Önlemlerle, tarım ve geçim faaliyetlerini kolaylaştırmak amacıyla 199.783 metrekare alan temizlendi.
* 7 adet anti-tank mayını imha edildi, altı havan topu mermisi uzaklaştırıldı. Ara bölgede 121.891 metrekarelik alan temizlendi ve hem Güven Artırıcı Önlem olarak hem de tarımsal faaliyetler için UNFICYP’in operasyonlarını gerçekleştirmek amacıyla patlamamış mühimmat uzaklaştırıldı.”
***
Kıssadan hissesi:
1) “En yeni!” olan bu bilgiler, en son, Ekim 2018’de güncellendi.
2) “En yeni!” mali finansman, 30 Haziran 2019’da sona eren (BM. Barışı Koruma Bütçesi) malî yılda sağlandı.
3) Son beş yıldır, mayın temizleme çalışmaları için yeni mali kaynak sağlanamadığı nedeniyle, yaklaşık 1,7 milyon metrekarelik alanı kapsayan 47 bölge daha, temizlik beklemektedir.
4) Cumhurbaşkanı Sn. Tatar’ın BM. Genel Sekreteri Sn. Guterres aracılığında 8 Temmuz 2022 günü Rum liderliğine sunduğu “Kıbrıs Adası’nın Mayınlardan Temizlenmesi ve Düzensiz Göçle Mücadele” başlıklı işbirliği önerisi ise henüz tek kelimelik bir yanıt, almamıştır.
5) Hristodulidis’e gelince… O, şöyle diyor hâlâ:
– “EOKA bize yolu gösterdi ve biz zorluklarla ve sorunlarla, bu yolu takip ediyoruz…”
Ülkemizde mayınlar, mayınlara ilişkin Auro’lar ve zihniyetler üzerine ol hikâye, bundan ibaret…







Yorumlar kapalı.