Bülent Fevzioğlu
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Nikos Sampson’un Anıları(3)

Nikos Sampson’un Anıları(3)



   Sampson’un 541 sayfadan oluşan anılar kitabı dört bölümden oluşmaktadır:

   1) Bir Ölüm Mahkûmunun Anıları

   2) İhanet

   3) Suikast Harekâtları

   4) Yunanistan ve Kıbrıs’taki Çekişmeler.

                                                          ***

   Anıların birinci bölümü, Sampson’un EOKA içerisindeki tedhiş ve terör eylemleri ile iki kez ölüme mahkûm olduğu cezaevi günlerini anlatır.

   Henüz “Kıbrıs Cumhuriyeti” kurulmamış, dönem, İngiliz dönemidir.

   Ancak, Sampson’un tutuklanarak iki kez ölüme mahkûm edilmesi belgelerle sabit olduğundan EOKA eylemleri nedeniyle değil, 1957’de, EOKA Suikast Grubu lideriyken, Dali Köyü’ndeki bir baskında, üzerinde silâh taşımak suçundan tutuklanır.

   O dönemdeki sıkıyönetim yasalarına göre silâh bulundurma, ölüm cezası gerektiren bir suç idi.

                                                                ***

   Sampson, bu suçundan dolayı 29 Ocak 1957’den 13 Mart 1959’a kadar hapis yattı. İki kez ölüme mahkûm edildiyse de, daha sonra cezası müebbet hapse çevrildi. Lefkoşa’dan sonra İngiltere hapishanelerine nakledildi. Kaçmayı denedi ancak başarılı olamadı.

   Londra – Zürih Antlaşmalarından sonra serbest bırakılmasına karşın Kıbrıs Türk ve Rum halklarının eşit ortaklığında kurulan (16 Ağustos 1960) “Kıbrıs Cumhuriyeti”nin ilânına değin Kıbrıs’a dönmesine izin verilmedi. Ada’ya 1962 yılında döndü ve zaten “Kıbrıs Cumhuriyeti” de dönüşünden yaklaşık bir buçuk yıl sonra Kıbrıslı Türklerin ada genelinde soykırımını hedefleyen “Akritas Plânı” ile 21 Aralık 1963 gecesi (Kanlı Noel) yıkıldı!

                                                                       ***

   Anıların 2,3 ve 4’üncü bölümleri ise Kıbrıs Cumhurbaşkanı Makarios’a 15 Temmuz 1974 günü düzenlenen darbe ve bu darbeden beş gün sonra Türk Silâhlı Kuvvetleri’nin Kıbrıs’a yapmış olduğu Barış Harekâtı içerisinde Sampson’un kendi tanıklığını anlatır.

   Ancak darbeye gelmezden önce, o günlerde Yunanistan’daki yönetimi elinde tutan “Albaylar Cuntası”na da değinmemiz gerekir…

   1967 yılı Yunanistan’ında, 20 Nisan’ı 21 Nisan’a bağlayan gece ve sivil yönetimin tam da yeni dönem seçim kampanyasının başlamasına iki gün kala, General Stilyanos Pattakos, Albay Yorgo Papadopulos ve Albay Makarezos’un öncülüğünde askerî bir darbe yapılır.

   “Albaylar Cuntası” adı; 1967-1974 yılları arasında Yunanistan’da iktidarı ellerinde bulunduran bir dizi sağ-kanat askerî hükümete verilen isimdir. Aynı zamanda “Albaylar Rejimi” ya da sadece “Cunta” olarak da bilinir.

   Yaklaşık 7 yıl boyunca iktidarda kalan Cunta; Türk Silâhlı Kuvvetleri’nin Ada’ya çıkmasından doğan yeni şartlarla birlikte ciddi bir çöküntüye uğrar, Yunan halkı Askeri Cunta’dan kurtulur ve yeniden demokratik rejime döner.

                                                             ***

   Sampson’un en büyük hayali, tetikçisi olduğu EOKA lideri Grivas’la birlikte Kıbrıslı Türkleri soykırıma uğratmak, yüzyıllardan gelen “Megali İdea” (Büyük ülkü) ile Enosis’i gerçekleştirmek ve Ada’yı Yunanistan’a ilhak etmekti.

   1963-1974 yılları arasında Kıbrıslı Türklere yönelik olarak yaptıkları onca vahşete karşın bu hayal gerçekleşememiş, Makarios’a yapılan darbe ile Enosis hayali yeniden depreşmişti…

   Sampson için bu darbe, Enosis ülküsünün gerçekleşmesi ve Ada’nın Yunanistan’a bağlanması için, deyim yerindeyse, “biçilmiş bir kaftandı”…

   Darbeyi yapanlar, Makarios’un Cumhurbaşkanlığı koltuğuna “git bir kravat tak gel, basına açıklama yapacaksın” diyerek, Sampson’u seçerler…

   Sampson; Enosis’in derhal gerçekleşeceğine ve Ada’nın birkaç gün içerisinde Yunanistan’a bağlanacağına yürekten inanırken, daha Cumhurbaşkanlığının ilk günlerinden olmak üzere çok ciddi hayal kırıklıkları yaşamaya, tepeden tırnağa sarsılmaya başlar…

   Türk Silâhlı Kuvvetleri, 20 Temmuz 1974 sabahı çıkarma yapmaya başladığı anda, henüz dört günlük Cumhurbaşkanı olan Sampson; Tuğgeneral Yiorgitsiz’in yanında, Atalasa’daki Rum Milli Muhafız Alayı Kampı – Genel Kurmay Başkanlığı’ndaki ofisinde, telefon başında, Yunanistan Silâhlı Kuvvetler Başkanı Bonanos’a ulaşmaya çalışmaktadır…

** *

   Perşembe günkü köşe yazımızda, devam etmek üzere…

Nikos Sampson’un Anıları(3)
+ -

Yorumlar kapalı.