İrade

   Geride bıraktığımız seçimin, en çok öne çıkan teması “irade” oldu.
   “Sözlükte “istemek, dilemek” anlamına gelen irade terim olarak “nefsin yapılması gerektiğine hükmettiği bir işi, bir amacı gerçekleştirmeyi istemesi, ona yönelmesi” veya “canlıyı, kendisinden değişik mahiyetteki fiillerin doğmasını sağlayacak bir duruma getiren nitelik” yahut “bir fayda elde etme inancının ardından doğan eğilim” gibi değişik şekillerde tanımlanmıştır.”
   Bu cümleler, “iradenin” sözlükteki tanımına yönelik.
   Çok güzel, çok anlamlı, hatta onur verici, öz güven sağlayıcı bir kelime.
   İrade kelimesini, sözlük anlamından çıkarmak gerek.
   İrade, cesaretle de ilgilidir.
   İrade, sadece sandıkta oy vermek, seçim yapmak, kendi siyasi düşüncesini kullanmak değildir.
   Hele siyasetçilerin, bu kelimeyi kullanması, sıkça “irade halktadır” demesi, doğru olmakla beraber, bir çelişki ve samimiyet sorununu da hatırlatmaktadır.
   İrade söylemini, belli dönemlerde, belli konular ve belli yaklaşımları anımsatmak amacıyla kullanmak, iradesizliğin ta kendisidir.
   Bunca yıllık devlet alışkanlığımızla, devleti iyi yönetecek, yasalarını, kanunlarını, kurallarını uygulayacak, uygulatacak, yenileyecek, değiştirecek, kimseden, hiçbir kimse ve zümreden çekinmeden, seçim kaygısı yaşamadan, popülizm yapmadan yapılabileceğini gördük mü?
   Hayır, göremedik.
   Ekonomik, üretimsel, kamusal, toplumsal birçok konuda irade ile bağlantılı yapılabilecek, pek çok şey, iradesizlikle başka başka engellere takıldı.
   En başta parlamento, meclis, hükümetlerin tahakkümünde, çoğunluğu bulan siyaset, meclisin yapması gereken işlere, istediği oranda izin veriyor.
   Hükümetler, milletvekillerin illaki bakan olacak diye bir kural yok, bakanların illaki bölge dengesine göre atanacağı diye bir zorunluluk yok.
   Müdür, müsteşar, bürokrat, devlet yönetimin mutfağında olacak ekipler, illaki parti destekçilerinden oluşacak diye bir yasa yok.
   Bunların için irade sorunu yok mu?
   Birçok yasal düzenlemede boşluklar var.
   Kamu yasası, kayıt dışı ekonomi, vatandaşlık yasası, anayasada yapılamayan değişiklikler, siyasette sorumluluk alma, başarısızlığı kabullenerek, yeniliklere yer verme.
   Hepsi irade ile ilgili meseleler.