Nihat Nalbantoğlu
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Topraközü (Leonardit) nedir?

Topraközü (Leonardit) nedir?



 Bir gübre olmayan ama topraktan besin maddelerinin alımını kolaylaştıran bir toprak düzenleyici olan Topraközü (Leonardit), dünya tarımında eskiden beri kullanılıyordu. Toprağın katyon değişim kapasitesini, sağladığı Hümik ve fulvik asit nedeni ile artırarak, bitkilerin ihtiyacı olan besin minerallerini daha rahat almasını sağlar. Bizim ülkemize biraz geç kullanılmaya başlandı. Çok önemli bir toprak düzenleyici olan Topraközü (Leonardit), kendi topraklarımızda kullanılması zorunlu olan bir madde.Hümik ve fulvik asitin elde edilmesinde, daha önceleri Melas ve diğer maddeler kullanılıyordu. Fakat Hümik ve fulvik asitin elde edilmesi, Amerika ve İsrail’de uzun yıllardan beri Topraközü (Leonardit)’in kullanıldığın ve bu maddenin yurdumuza 1996 yılından itibaren, maliyeti çok yüksek olarak ithal edilmeye başlandı. Topraközü (Leonardit), Türkiye’de bulunması hasebiyle, yurt dışından,maliyeti çok yüksek olarak ithal edilmesi hoş karşılanacak bir durum değildi. Kimyasal gübrelerimiz var olmakla birlikte, bu gübrelerin bitki tarafında alımını kolaylaştıran, doğada 60-70 milyon yıl önce,bitkisel ve doğal atıkların kömürleşip, yeryüzü içerisinde birikmesi sonucu oluşmuş bir katman olup, tamamen organik ve içerisinde Hümik ve fulvik asitin bulunduran mucizevî bir maddedir. İçerisinde Karbon ve yüksek içeriklikli dinitroformit bulunmaktadır. Topraközü (Leonardit), en etkili organik madde kaynağıdır ve topraklarımıza hiçbir zararı yoktur.Ayni zamanda toprak PH’sını düzenler.
  

Topraközü (Leonardit) nerelerde bulunur?

   Linyit kömürü elde etmek için kazılan madenlerin, üst katmanında üç katman halinde rastlanır. Bir katmanına Tigin, birine Faso ve diğerine de Leonardit deniyor. Fakat Hümik ve fulvik asit, diğer katmanlarda %10’lara düşmesine rağmen, koyu kahverengi ve sertçe olan Leonardit’in asidi daha yüksek oranlardadır. Bu katmanlarda bulunan Topraközü’nün (Leonardit) tümü, ayni kaliteye sahip değildirler. Kahraman Maraş, Kayseri, Bursa gibi termik santrallerin olduğu Linyit yataklarının üst katmanlarında çıkar.Bu şekilde çalışılan iç ve güney-doğu Anadolu bölgelerinde de Leonardit’in bulunması için çalışmalar yapılmaktadır. Topraközü (Leonardit) tabakası çok ince bir tabakadır.Topraközü’nü (Leonardit) bulmak için kazı yapmak ekonomik değildir. Ancak kömür yataklarının bulunması için yapılan kazılar ile Topraközü (Leonardit) tabakasına ulaşmak gerekir. 
 

Topraközü (Leonardit) hangi aşamalardan geçiyor

   Açığa alınan Topraközü (Leonardit) içerisindeki kilin ayrıştırılması gerekir. Açığa alınan Topraközü (Leonardit), fabrikada işlemden geçirilerek torbalanır. Torbada, işlenmiş olan Topraközü (Leonardit), madenden çıkana göre, daha koyu siyah ve elde ufalandığı zaman dağılma özelliği gösterir.Topraközü (Leonardit) katmandan çıkarıldıktan sonra, fiziksel analize tabi tutularak, tamamen organik maddeden oluştuğunu tesbit edilir ve içerisinde bulunan topraktan ayrıştırılması gerekir. Leonardit tamamen organik maddedir. İçersinde kömürleşmiş madde bulunmamalıdır. Temizlenen Topraközü’nde (Leonardit) %60-65 Hümik asit mevcuttur. Topraközü’nün (Leonardit) tescil alabilmesi için içerisinde en az %40 Hümik asit olması gerekir. Kıbrıs’ta Topraközü olarak satılan Leonardit’in içeriğinde %60 Hümik asit mevcuttur.
   Topraközü’nün (Leonardit) içerisindeki asitlerin dört farklı yapısı vardır. Humit, Şumik, Fullit ve Ulvin olarak isimlendirilen kimyasal maddeler mevcut. Başka hiçbir maddeden elde edilen Hümik ve fulvik, Topraközü’nden (Leonardit) elde edilen Hümik ve fulvik’ten fazla olamaz. Linyit yataklarının üst kısmından çıkarılan Topraközü (Leonardit), fabrikaya geldikten sonra ayrıştırılmaya başlanır. İçerisinde bulunan taş, toprak vs gibi unsurları, teknik bazı uygulamalarla ayıklanmakta, palet veya toz halinde getirilmekte ve piyasaya sürülmektedir. İstenildiği takdirde, yanmayı hızlandırabileceği için, bir miktar kompoze olmuş organik gübre (Büyükbaş, Küçükbaş, Tavuk ve Solucan) ilavesi yapılabilir ama Topraközü (Leonardit)yalnız başına da kullanılabilir.

 

Topraközü’nün (Leonardit) su tutma kapasitesi yüksektir

   Topraközü’nü (Leonardit) toz olarak kullandığı zaman, kütlesi az olması vesilesiyle,  topraktan eriyip gitmesi kolay olacağından, palet halinde kullanılması tavsiye olunur. Çünkü Topraközü’nün (Leonardit) su tutma kapasitesi çok yüksek olduğundan, bilhassa eğimli arazilerde erozyonu önler ve düz arazilerde ise sulama aralıklarını oransal olarak artırır. Topraközü (Leonardit) kendi bünyesinin iki katına kadar su tutmakta ve bitkilerin ihtiyacı olan suyu almasını sağlar. 
  

Topraközü’nün (Leonardit) dünya tarımındaki yeri nedir?

   Topraközü (Leonardit), Amerikalı Dr Leonardit, kendi ismini verdiği maddeyi bulduktan sonra orada kullanılmaya başlandı. Türkiye 90’lı yıllarda Topraközü (Leonardit) ile tanışmaya başlandı. O tarihten önce, Humik asit olarak ithal edilmekte ve tarımda kullanılmaktaydı. Daha sonraları, Amerika’dan torbalara doldurulmuş olarak, bu günkü fiyatın 10-15 kat fazlasıyla gelmeye başladı. Bir kimya mühendisi, bu maddenin Türkiye’de bulunduğunu fark ederek, Topraközü (Leonardit) çıkarmaya ve kendi yurdumuzda üretilmeye başlanıyor.  

Çiftçinin topraközü (leonardit) hakkında bilgisi var mı?

   Çiftçimizin bu konuda herhangi bir bilgisi yoktu. Tanıtım eksikliği başrolü oynuyordu. Topraklarımızda suni gübre kullanmamızdan dolayı, tuzlanmanın artması; kireç oranlarının yüksek olması dolayısıyla topraklarımızdaki PH’ın yüksek olması, çiftçimizi birçok problemler ile karşı karşıya bırakmaktaydı. Attığımız suni gübrenin içerisinde bulunan mineralleri, toprak kendi bünyesine hapsedip, bitkinin istifadesine sunmuyordu ve toprak gübre attıktan sonra giderek tuzlanıyordu. Mesela 20-0-0 suni gübresini tarlaya verdiğimiz zaman, bu suni gübrenin %20’si bitkiye olumlu yansıyacak, fakat %80’i dolgu maddesi olduğu için bitki gelişmesine hiçbir yararı olmayacak, hatta zararı nüks edecek ve topraklarımızı tuzlanmasına sebep olacaktır. Ayrıca dolgu maddelerinin çoğunda da PH yüksek olduğundan, topraklarımızın PH’sı da yükselecektir. Bu problemlerle baş etmenin yolu Topraközü’nden (Leonardit) geçiyor. Topraklarımızın %65-75’inde tuzluluk ve PH problemi varsa, bunların düzenleyicisi de Topraközü (Leonardit) olduğunu bilmemiz gerekir. Pazardan alınan Topraközü’nün (Leonardit) PH’sı 5-7 arasında oynar.  Eğer içerisindeki Hümik ve Fulvik asit fazlaysa, Topraközü’nün (Leonardit) PH’sı düşer. Eğer Hümik ve Fulvik asit az ise Topraközü’nün (Leonardit) PH’sı yükselir ama toprakta PH’yı düzenleme özelliğine sahip en önemli maddedir.    

Topraközü’nün (Leonardit) kullanım dozu ve maliyeti nedir?

   Topraközü (Leonardit) çiftçilerimizin kullanmasında maliyetle ilgili hiçbir sorum yaşamazlar. Bir defa topraklarımızın %90’ından fazla bir oranı, %2’den az bir organik madde ihtiva etmektedir. Bu sebeple Topraközü (Leonardit) topraklarımızın organik medde muhtevasını artırdığından, ekstra bir fayda sağlamaktadır. Topraklarımızda suni gübre verilmesi sonucu meydana gelen atık maddeden, hava şartları ve ilaçlamadan dolayı, kireçleşme, sertleşme ve organik madde düşüklüğünün, en ucuz giderme yolu toprağa Topraközü (Leonardit) vermekle olur. Toprak daima organik madde ihtiyacı hisseder. Diğer yollarla organik maddeyi arttırmak oldukça risklidir. Hayvan gübresi vererek, o hayvan gübresinin içerisinde bulunan asit, tuz, yabani ot tohumları ve zararlı larvaları toprağa oldukça geniş zararları vardır. Topraközü’nü (Leonardit) hiç sorunsuz olarak kullanarak, bu sorunu gidermesi yanında, bünyesinde yüksek miktarda bulundurduğu Hümik ve Fulvik asit sayesinde, bitkilerin besin maddesi ihtiyacını gidermesine sebep olur.  Bitkini kök sisteminin gelişmesini sağlar ve bilhassa nematotlardan korunmasını mümkün kılar. Bitkilerin bağışıklık sistemini geliştirir. Topraközü (Leonardit) ülkemizde satışı yapılmakta ve 25 kg’lık torbalar halindeki fiyatı 135-140 Türk Lirasıdır. Minimum olarak; 10 yaşından büyük tüm ağaçlara 5 kg, 10 yaşından küçük ağaçlara 2 kg ve açık araziye ise, metre kareye bir kg Topraközü (Leonardit) uygulanır. Bu değerlerden fazlası da uygulanabilir ve organik maddece fakir olan topraklarımızın organik maddesini çoğaltılır.  Beş yıl boyunca, toprakların organik madde miktarını artırdığı gibi, toprağa Hümik ve Fulvik asit salgılar. Topraközü (Leonardit), iklimin çok sıcak olduğu devreler hariç, bütün mevsimlerde kullanılma özelliğine sahip bir maddedir. Fide ve fidan dikiminde muhakkak Leonardit kullanmak gerekir.
  

Topraközü (Leonardit) nedir?
+ -

Yorumlar kapalı.