Gökhan Güler
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Alım gücü düşüşte

Alım gücü düşüşte



   Covid-19 pandemi sürecinde dünya genelinde meydana gelen kapanmalar, ekonomik dengelerin temelden sarsılmasına ve bu doğrultuda son derece kritik ekonomik krizler yaşanmasına neden olmuştur. Bu süreçte birçok sektörün önde gelen firmaları dahil ya iflas etmiş ya işçi çıkarmış ya da ürünlerine zam yapmak durumunda kalmıştır.
   Öyle ki gıda sektöründen ulaşıma, enerjiden ilaç sektörüne varıncaya kadar birçok sektörde dengelerin hâlâ yerli yerine oturduğunu söylemek mümkün değildir.
   Özellikle gıda ve ilaç sektöründeki üretim ve dağıtım zincirlerinde yaşanan aksaklıklar ve bunun sonucunda oluşan pahalılık insanları dünya genelinde etkilemektedir.
   Covid-19 pandemi süreci sonrasında ülkemize bakacak olursak, süreç içerisinde gerek dövizde meydana gelen dalgalanmalar gerek yüksek oranda gerçekleşen enflasyon gerek dövize endeksli üretim ve kira/borç ödemeleri, gerekse gıda ve ilaç sektöründe yaşanan aksaklıklara bağlı eksiklikler ile fiyat artışları halkı olumsuz yönde etkilemektedir.
   Son yıllarda kamu çalışanları ile asgari ücret alan özel sektör çalışanlarının maaşlarına önem arz edecek oranda zamlar yapıldı. Yıllar içerisinde kamu çalışanları ile asgari ücret alan özel sektör çalışanları arasında bir fark her daim olmuştur. Ancak son dönemde yapılan ve yapılması muhtemel maaş artışları ile birlikte kamu çalışanları ile asgari ücret alan özel sektör çalışanları arasındaki farkın derinleşeceği de görülmektedir.
   Asgari ücretin artırılması her gündeme geldiğinde önce işverenlerin biz bu kadar yüksek maaşı ödeyemeyiz dediklerine şahit olmaktayız. Asgari ücretin artırılmamasındaki diğer bir önemli konu ise kamudaki birçok tüzük içerisinde yer alan ödemelerin asgari ücretin kat sayılarına göre belirlenmiş olmasından ileri gelmektedir.
   Bu çerçevede asgari ücretin önemli ölçüde artırılması durumunda vatandaşın devlete ödediği birçok harç ücreti otomatik olarak artmakta bu da hayat pahalılığına neden olmaktadır.
   Bu konuda ayrıca şunu da ifade etmek gerekir ki ülkemizde ne yazık ki birçok firma özel sektörde işe yeni başlayan bir çalışanına da, 10-15 yıllık çalışanına da aynı maaşı yani standart asgari ücreti ödemektedir. Bu durum da özel sektör çalışanlarının motivasyonunu olumsuz şekilde etkilediği gibi buldukları ilk fırsatta kamuda istihdam edilebilmek için arayış içerisine girmelerine neden olmaktadır.
   Aslında bu durum özel sektörde 5-10 yıl içerisinde alanında uzmanlaşan bir çalışanın bulduğu ilk fırsatta kamuya ya da yüksek maaş imkânı bulduğu başka bir işe girmesi durumunda işverenleri de olumsuz şekilde etkilemektedir. Bu yazının ana konusu bu olmamakla birlikte yeri gelmişken bu hususlara da dikkat çekmek istedim…
   Konumuza dönecek olursak dünya genelinde meydana gelen ekonomik krizler bazı kesimleri çok ciddi seviyede olumsuz biçimde etkilerken bazı kesimler için de fırsatlar oluşturabilmektedir. Örneğin dövizde meydana gelen artış GKRY’deki insanların özellikle market alışverişleri ile yakıt alımlarını KKTC’den yapmalarına neden olmuştur. Dolayısıyla market ve akaryakıt satıcılarının bu durumdan olumlu şekilde etkilendikleri söylenebilir.
   Benzer şekilde gayrimenkul sektörü de dünya genelinde meydana gelen ekonomik krizin kendilerine sağlamış oluğu fırsatlardan yararlanmaktadır.
   Bunun dışında geri kalan kamu çalışanları ile asgari ücret alan özel sektör çalışanları ülkemizde yaşanmakta olan ekonomik krizden önemli ölçüde etkilenmektedir.
   Marketlerdeki fiyatların yüksekliği son dönemde sık sık medyada konu olmaktadır. Hükümetin vatandaştan gelen şikâyetleri dikkatte alarak marketlere yönelik denetimler başlatarak fiyatları kontrol etmesi son derece önemli bir adımdır. İnşallah yapılan denetimlerin olumlu etkilerini önümüzdeki süreçte hep birlikte görebileceğiz…
   Kamu çalışanları ile asgari ücret alan özel sektör çalışanları arasındaki farkın her geçen gün büyümesi önemli bir sorundur. Bu konuda uzmanların çalışarak mevcut durumu normalleştirecek girişimlerde bulunmaları büyük önem arz etmektedir…
   Maaşlara son yıllarda önemli seviyede artışlar yapılmıştır. Ancak maaşlara yapılan artışlara karşın hayatın ucuzlamadığı bilakis her geçen gün alım gücünün düştüğü görülmektedir.
   Pandemi öncesi markete giden bir aile 500-1000 TL ile eli kolu dolu yerinden kaldırmakta nerdeyse zorlanacağı ağırlıkta çantalar dolusu alışveriş yapabilirken bugün neredeyse aynı parayla yarısı kadar alışveriş yapamamaktadır.
   Aynı şekilde pandemi öncesi bir restorana giden iki kişi öğle yemeğine yerine göre 150 -200 TL akşam yemeğine ise 300-500TL öderken bugün bu rakamların iki katından fazla para ödemesi gerekmektedir. Bu durum da haliyle vatandaşı olumsuz şekilde etkilemektedir.
   Yine pandemi öncesi Türkiye’ye 500-1000TL’ye gidiş-geliş uçak bileti alabilen vatandaş bugün bu rakamların her halde 4 katından fazla para vermesi gerekmektedir.
   Sonuç olarak; yukarıda saydığım nedenler ve daha fazlası vatandaşı boş zamanlarında evinde zaman geçirmeye itmiştir. Bu durumun süreç içerisinde bir takım sosyal yansımaları söz konusu olabilir…
   Bu sebeplerden dolayı yetkililerin yapacakları özel çalışmalarla vatandaşın alım gücünü artırmaya yönelik konulara dikkat etmeleri büyük önem arz etmektedir. Vatandaşın gündemi alım gücünün düşmesi ve dolayısıyla geçim derdidir…
  

Alım gücü düşüşte
+ -

Yorumlar kapalı.