Gökhan Güler
  1. Haberler
  2. Yazarlar
  3. Denizcilik Reform ve Rönesans

Denizcilik Reform ve Rönesans



Tarih boyunca, denizcilik ve ticaret yolları ülkeler için büyük bir öneme sahip olmuştur. İnsanoğlu geçmişten günümüze denizcilik faaliyetlerini; gerek ulaşım, gerek ticaret, gerek avlanma, gerek güvenlik, gerekse daha birçok stratejik nedenlerden dolayı önemsemiştir.
Dünyaya yön vermek isteyen aktörler, geçmişten günümüze deniz hâkimiyet teorisi çerçevesinde tüm denizlere, dolayısı ile okyanuslara sahip çıkabilme mücadelesi içerisinde olmuşlardır…
Barbaros Hayreddin Paşa “Denizlere hâkim olan cihana hâkim olur” demiştir.
Tarih boyunca denizlere ve ticaret güzergâhlarına hâkim olmak isteyen bölgesel aktör ülkelerin ilk hedefi, Akdeniz’de hâkimiyet kurabilme mücadelesi oluşturmuştur…
Tarih boyunca dünyadaki birçok önemli değişim ve dönüşüm denizcilik sayesinde yaşanmıştır. Reform/Rönesans, Fransız İhtilali, İstanbul’un fethi, Yunanistan ve Rumların devletleşme süreçleri bunlardan sadece bir kaçıdır.
Tarih boyunca denizcilik ve ticaret yolları için büyük mücadeleler verilmiştir. MÖ 264-146 yılları arasında, Kartacalılar ile Romalılar, Akdeniz’in ve ticaret yollarının kontrolünü ellerinde bulundurabilmek için birbirleriyle savaşmışlardır. Kartacalılar ile Romalılar arasında yaşanan bu mücadele tarihe PÖN Savaşları olarak geçmiştir.
MÖ 431-404 Yılları arasında ise Atina ile Sparta yine Akdeniz’in ve ticaret yollarının kontrolünü ellerinde bulundurabilmek için birbirleriyle savaşmışlardır. Atina ile Sparta arasında yaşanan bu mücadele de tarihe Peleponnes Savaşları olarak geçmiştir.
Bu tarihi bilgilere kısaca değindikten sonra, denizcilik alanında yaşanan birtakım gelişmelerin Reform/Rönesans’a ve dolayısı ile dünyada yaşanan değişim ve dönüşümü ne şekilde etkilediği konusuna kısaca değinmeye çalışacağım.
Konuya geçmeden hemen önce kısa bir açıklamada bulunmak istiyorum. Bir süre önce TESAM Genel Başkanı İlyas Bozkurt’un sanat ve Rönesans konusu ile alakalı görüşlerini izledim.
Sayın Bozkurt’un sanat ve Rönesans konusunda yapmış olduğu konuşma bana 2000’li yılların hemen başında Fransız İhtilali ve denizcilik konularına dikkat çekmeye yönelik olarak kaleme aldığım bir köşe yazımı hatırlattı. Bende bunun üzerinde “Denizcilik Reform ve Rönesans” başlıklı bu yazıyı yazmaya karar verdim. Bu münasebetle söz konusu köşe yazımı yazmama vesile olan TESAM Genel Başkanı İlyas Bozkurt’a buradan teşekkürlerimi sunmak istiyorum…
Bakınız, İtalya’da 1400’lerin başında Rönesans başladı.
Bu dönemde Hacılar, Kudüs’e gidip gelmek için İtalya’nın Cenova ya da Venedik limanlarını kullanmışlardır.
Cenova ve Venedik limanındaki gemiler sürekli Kudüs’e Hacı taşımaya başlamışlar. Bu süreçte Cenova ve Venedik limanındaki gemi sahipleri ve denizciler ciddi manada sermaye birikimine sahip olmaya başlamışlardır.
Cenova ve Venedikli gemicilerin yaşadıkları şehir ise Floransa’dır. Floransa’da zaman içinde zenginleşen kişi sayısı artmıştır. Bu kişiler ise paralarını büyük köşkler ve konaklar yaptırmak için harcamıştır. Çünkü, Katolik Papalık makamı, güzel kıyafetler almayı, resim yaptırmayı ve müzik dinlemeyi, haram ve günah diyerek yasaklamıştır.
Bu süreçte, İtalya ortasından ikiye bölünmeye başlamıştır. Katolik Papalık, İtalya’nın Güneyinde yer alıyordu.  İtalya’nın Güneyinde yaşayan halk, fakir ve bağnazdı. Buna karşın Kuzey İtalya’da yaşayan halk ise gün geçtikçe daha zenginleşiyor, dünyayı gezip görüyor ve Katolik Papalığa karşı birtakım eylemler içerisine girmeye hazırlanıyordu.
Tüm bu gelişmeler İtalya’da yaşanırken, Kuzey ve Güney arasında ciddi bir mücadele başlamıştı. Katolik Papalığa karşı Kuzey İtalya halkı, açıktan başkaldırı yapamıyordu. Çünkü Katolik Papalık devlet elinde düzenli güçlü bir ordu vardı ve isterse gelip Kuzey İtalyalı halkı yok edebilirdi.
Bunun üzerine Kuzey İtalya halkı sanat yoluyla, müzikle, şiirle Papalığı eleştirmeye başlamıştır. Katolik Papalık resim yapmak, müzik dinlemek haram diyordu. Kuzey İtalya’daki zenginler ise, para karşılığı, resimler yaptırıp evlerine asıyorlar, hafta sonları evlerine sanatçıları getirerek müzikli danslı eğlenceler düzenliyorlardı.
Netice itibarı ile Papalık neye günah haram diyorsa Kuzey İtalyalı halk bunu sanat yoluyla protesto ediyordu. Rönesans denen süreç aslında bundan ibaretti…
1600’lerde İngiltere’de Rönesans’ın babası ise William Shakespeare olmuştur. Shakespeare öyle bir tiyatro kurguluyordu ki; gelenekleri, aşiretleri, ağalık düzenini, bağnazlığı, kilisenin taassup anlayışını sorguluyordu.
İşte böyle bir süreçte; sanatla, tiyatroyla, Katolik papalığın en başta kültüre, sanata ve bilime karşı baskıcı uygulamalarına karşı toplumsal uyanış ve direnişin gerçekleşmesini sağlamışlardır. Rönesans görüldüğü üzere; tiyatrocularla, ressamlarla, müzisyenlerle ve şairlerle yapılmıştır. Rönesans asker ve siyasetçilerle yapılmamış, sanatla gerçekleştirilmiştir. Bu vesileyle hem denizciliğin önemine değinmek hem de sanata ve sanatçıya ayrıca önem vermemiz gerektiği konusunun altını çizmek istedim.
Sonuç itibarı ile günümüzde vatan denince eskisi gibi toprak parçası anlaşılmıyor. Günümüzde bilakis vatan denince; toprak (VATAN), deniz (MAVİ VATAN) ve hava sahası (GÖK VATAN) anlaşılmaktadır.
Türkiye ve KKTC’nin uzun yıllardır Mavi Vatan için verdiği mücadeleyi, günümüzde hala inatla anlamamak için direnenlere, öncelikle denizciliğin ne kadar önemli olduğunu, yukarıda ifade etmeye çalıştığım konular çerçevesinde, iyi niyetle araştırarak, öğrenmeye davet etmek istiyorum…

Denizcilik Reform ve Rönesans
+ -

Yorumlar kapalı.